Solar Orbiter: Από πού ξεκινούν οι μαγνητικές αναδιπλώσεις του ηλιακού ανέμου

Το Solar Orbiter κατέγραψε ένα μεγάλο «switchback» — μια απότομη, σχήματος S αναδίπλωση του μαγνητικού πεδίου μέσα στον ηλιακό άνεμο — και οι ερευνητές κατάφεραν να συνδέσουν τα σωματίδιά του με συγκεκριμένη περιοχή στην επιφάνεια του Ήλιου.

Το χημικό αποτύπωμα του πλάσματος

Το σκάφος της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας βρισκόταν περίπου στη μέση της απόστασης Γης–Ήλιου όταν διέσχισε τη δομή. Το όργανο Solar Wind Analyser μέτρησε ένα ιδιαίτερο μείγμα φορτισμένων σωματιδίων οξυγόνου και άνθρακα. Σύμφωνα με την ομάδα, αυτό το μείγμα μπορούσε να έχει σχηματιστεί μέσα σε θερμούς, κλειστούς βρόχους μαγνητικού πεδίου κοντά στην ηλιακή επιφάνεια.

Δύο μηχανισμοί, όχι μία μόνο εξήγηση

Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η αρχική δημιουργία της αναδίπλωσης σχετίζεται με την «επανασύνδεση ανταλλαγής». Το φαινόμενο συμβαίνει όταν ανοικτές και κλειστές μαγνητικές γραμμές αλληλεπιδρούν, αναδιατάσσονται και επιτρέπουν σε πλάσμα που ήταν παγιδευμένο σε έναν βρόχο να διαφύγει προς το Διάστημα.

Οι μετρήσεις όμως έδειξαν επίσης ίχνη κυμάτων και τύρβης. Η ερμηνεία των ερευνητών είναι ότι οι δύο βασικές θεωρίες δεν αλληλοαναιρούνται: η μαγνητική επανασύνδεση μπορεί να δημιουργεί τη δομή κοντά στον Ήλιο, ενώ τα κύματα και η τύρβη επηρεάζουν την εξέλιξή της καθώς απομακρύνεται.

Πώς εντοπίστηκε η προέλευση

Η ομάδα συνδύασε επιτόπιες μετρήσεις σωματιδίων από το Solar Orbiter, εικόνες του ηλιακού δίσκου και μοντέλα του μαγνητικού πεδίου. Ένα νέο μοντέλο συνέδεσε τα δεδομένα του σκάφους με παρατηρήσεις του Solar Dynamics Observatory της NASA, επιτρέποντας λεπτομερέστερη αντιστοίχιση της δομής με την πηγή της στον Ήλιο.

Γιατί έχει σημασία για τη Γη

Ο ηλιακός άνεμος μεταφέρει το μαγνητικό αποτύπωμα της ηλιακής ατμόσφαιρας σε ολόκληρο το Ηλιακό Σύστημα. Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και εξελίσσονται αυτές οι αναδιπλώσεις μπορεί να βελτιώσει τα μοντέλα για τη θέρμανση της ηλιακής ατμόσφαιρας και την επιτάχυνση του ηλιακού ανέμου.

Η μελέτη δεν αποτελεί πρόγνωση συγκεκριμένης ηλιακής καταιγίδας. Προσθέτει όμως στοιχεία στη βασική φυσική του διαστημικού καιρού, που επηρεάζει δορυφόρους, επικοινωνίες και άλλες τεχνολογικές υποδομές.

Πηγή: European Space Agency. Η σχετική επιστημονική εργασία δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy με DOI 10.1038/s41550-026-02928-0.