Τρία νέα διασυνοριακά έργα ΑΠΕ στην Ευρώπη: WIND, DEPLOY και ZEGA-LINNK

Τρία νέα διασυνοριακά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας απέκτησαν επίσημο καθεστώς CB RES από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για τα WIND, DEPLOY και ZEGA-LINNK, τα οποία συνδέουν ενεργειακές υποδομές και επενδύσεις σε έξι ευρωπαϊκές χώρες και στην Ουκρανία. Μετά τη νέα απόφαση και την απόσυρση του PONTIS, ο συνολικός κατάλογος περιλαμβάνει πλέον 15 έργα.

Το καθεστώς CB RES δεν αποτελεί απλή πολιτική αναγνώριση. Επιτρέπει στα επιλεγμένα έργα να διεκδικήσουν χρηματοδότηση για μελέτες και κατασκευαστικές εργασίες μέσω του προγράμματος Connecting Europe Facility Energy. Παράλληλα, ενισχύει την ορατότητα των επενδύσεων, την εμπιστοσύνη των χρηματοδοτών και τη θεσμική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών.

WIND: αιολική ισχύς 650 MW στην Ουκρανία

Το WIND αφορά συνεργασία μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Προβλέπει την ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας χερσαίου αιολικού πάρκου κοντά στην περιφέρεια Πολτάβα, με σχεδιαζόμενη εγκατεστημένη ισχύ 650 MW. Σύμφωνα με τα στοιχεία της CINEA, η ετήσια παραγωγή εκτιμάται περίπου στις 2 TWh ηλεκτρικής ενέργειας.

Η σημασία του έργου υπερβαίνει την παραγωγική του δυναμικότητα. Η διασυνοριακή διάσταση δημιουργεί πλαίσιο συνεργασίας για την αξιοποίηση ανανεώσιμης ενέργειας σε μια περιοχή όπου η ασφάλεια εφοδιασμού και η ανθεκτικότητα των υποδομών έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.

DEPLOY: ηλεκτρισμός και θερμότητα μεταξύ Πολωνίας και Γερμανίας

Το DEPLOY σχεδιάζεται στο Γκούμπιν της Πολωνίας και συνδυάζει αιολικό πάρκο με φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, συνολικής ισχύος 180 MW. Μέρος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα μετατρέπεται σε θερμότητα για βιομηχανικούς καταναλωτές στο γειτονικό Γκούμπεν της Γερμανίας.

Το έργο δείχνει πώς η συνεργασία ΑΠΕ μπορεί να περάσει από την απλή μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο τοπικής βιομηχανικής χρήσης και τηλεθέρμανσης. Η σύνδεση διαφορετικών ενεργειακών φορέων περιορίζει τις απώλειες και μπορεί να υποκαταστήσει μέρος της θερμότητας που σήμερα παράγεται από ορυκτά καύσιμα.

ZEGA-LINNK: κοινό δίκτυο γεωθερμίας και τηλεθέρμανσης

Το ZEGA-LINNK βασίζεται στο υφιστάμενο διασυνοριακό δίκτυο τηλεθέρμανσης των πόλεων Μπράουναου στην Αυστρία και Ζίμπαχ στη Γερμανία. Η σημερινή βασική παροχή προέρχεται από γεωθερμική γεώτρηση, ενώ οι αιχμές καλύπτονται με λέβητες φυσικού αερίου.

Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει αντλία θερμότητας 5 MW στο Ζίμπαχ και νέα γεωθερμική γεώτρηση 12 έως 15 MW στο Μπράουναου. Η αμφίδρομη ροή θερμότητας θα επιτρέπει στις δύο πόλεις να αξιοποιούν πλεονάζουσα παραγωγή και να μειώνουν την ανάγκη για μεγάλες εφεδρικές μονάδες και παραγωγή αιχμής από φυσικό αέριο.

Γιατί η διασυνοριακή συνεργασία έχει πρακτική αξία

Οι ανανεώσιμες πηγές δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Άλλες περιοχές διαθέτουν ισχυρό αιολικό δυναμικό, άλλες γεωθερμικούς πόρους και άλλες βιομηχανική ζήτηση ή ώριμα δίκτυα. Τα διασυνοριακά έργα επιχειρούν να συνδέσουν αυτά τα πλεονεκτήματα, ώστε η παραγωγή να χρησιμοποιείται εκεί όπου έχει μεγαλύτερη αξία.

Παράλληλα, η κοινή ανάπτυξη δεν εξαλείφει τις δυσκολίες. Απαιτεί συμφωνίες για το κόστος, τα οφέλη, τις αδειοδοτήσεις, τη λειτουργία των δικτύων και την κατανομή κινδύνου. Το καθεστώς CB RES δημιουργεί ένα κοινό θεσμικό πλαίσιο, αλλά η επιτυχία κάθε έργου θα κριθεί από την υλοποίηση, τα χρονοδιαγράμματα και τη δυνατότητα πραγματικής σύνδεσης με τους τελικούς καταναλωτές.

Ο επόμενος κύκλος αιτήσεων για ένταξη στον κατάλογο αναμένεται να ανοίξει τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο του 2026. Η εξέλιξη δείχνει ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση μετακινείται σταδιακά από μεμονωμένες εθνικές εγκαταστάσεις προς συστήματα που συνδυάζουν παραγωγή, θερμότητα, βιομηχανία και κοινές υποδομές πέρα από τα σύνορα.

Πηγή: European Climate, Infrastructure and Environment Executive Agency, 1 Οκτωβρίου 2026