Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας: τι αλλάζει έως το τέλος του 2026

Το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας περνά από τη νομοθετική φάση στην πρακτική εφαρμογή. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2024/1183 έχει ήδη τεθεί σε ισχύ και προβλέπει ότι έως το τέλος του 2026 κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να προσφέρει τουλάχιστον ένα συμβατό ψηφιακό πορτοφόλι στους πολίτες και στους κατοίκους του.

Τι θα συγκεντρώνει το πορτοφόλι

Η ιδέα δεν είναι απλώς να μεταφερθεί η ταυτότητα στο κινητό. Το πορτοφόλι θα επιτρέπει τη σύνδεση της εθνικής ηλεκτρονικής ταυτότητας με επιβεβαιωμένα χαρακτηριστικά και έγγραφα, όπως άδεια οδήγησης, τίτλοι σπουδών ή στοιχεία που απαιτούνται σε μια τραπεζική διαδικασία. Ο χρήστης θα μπορεί να αποδεικνύει ένα συγκεκριμένο στοιχείο χωρίς να αποκαλύπτει αναγκαστικά περισσότερα δεδομένα από όσα χρειάζεται η συναλλαγή.

Αυτό έχει πρακτική σημασία. Για μια υπηρεσία που χρειάζεται μόνο επιβεβαίωση ηλικίας, ο σχεδιασμός του συστήματος επιδιώκει να περιορίζει τη διαβίβαση περιττών προσωπικών πληροφοριών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει αυτή την επιλεκτική κοινοποίηση ως βασική αρχή του νέου πλαισίου.

Πού μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Οι προβλεπόμενες χρήσεις εκτείνονται από δημόσιες υπηρεσίες έως ιδιωτικές συναλλαγές: είσοδος σε κρατικές πλατφόρμες, άνοιγμα λογαριασμού, απόδειξη επαγγελματικών ή εκπαιδευτικών προσόντων, ενοικίαση οχήματος και υπογραφή εγγράφων. Το πλαίσιο προβλέπει επίσης δωρεάν χρήση εγκεκριμένων ηλεκτρονικών υπογραφών για μη επαγγελματικούς σκοπούς.

Η διαλειτουργικότητα είναι κρίσιμη. Ένα έγγραφο ή πιστοποιητικό που εκδίδεται σε μία χώρα θα πρέπει να μπορεί να αναγνωρίζεται σε άλλη, εφόσον ακολουθεί τα κοινά τεχνικά και νομικά πρότυπα. Αυτό δεν καταργεί τους εθνικούς κανόνες για κάθε υπηρεσία, αλλά δημιουργεί κοινό μηχανισμό ασφαλούς απόδειξης ταυτότητας και ιδιοτήτων.

Προαιρετική χρήση και έλεγχος δεδομένων

Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή της Επιτροπής, η χρήση του πορτοφολιού είναι εθελοντική. Ο πολίτης επιλέγει ποια στοιχεία θα μοιραστεί και για ποιον σκοπό. Η υπόσχεση αυτή θα κριθεί στην πράξη από την ποιότητα των εφαρμογών, την καθαρότητα των οθονών συναίνεσης και την ικανότητα των υπηρεσιών να ζητούν μόνο τα απολύτως αναγκαία δεδομένα.

Παράλληλα, οι δημόσιοι φορείς και οι μεγάλες ιδιωτικές πλατφόρμες θα χρειαστεί να προσαρμόσουν τις διαδικασίες τους. Η συμμόρφωση δεν είναι απλώς θέμα τεχνικής σύνδεσης: απαιτεί χαρτογράφηση των δεδομένων που ζητούνται, σαφή νομική βάση και μηχανισμούς ανάκλησης ή διόρθωσης.

Τι να περιμένουν οι πολίτες

Το 2026 θα είναι έτος σταδιακής διάθεσης, όχι ένας ενιαίος πανευρωπαϊκός διακόπτης. Κάθε κράτος οργανώνει την εφαρμογή του, ενώ οι τεχνικές προδιαγραφές και οι πιστοποιήσεις εξελίσσονται σε κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι πολίτες θα πρέπει να ελέγχουν ότι η εφαρμογή που εγκαθιστούν προέρχεται από επίσημη κρατική πηγή και να αποφεύγουν συνδέσμους που ζητούν κωδικούς ή έγγραφα εκτός των επίσημων καναλιών.

Το βασικό όφελος είναι η δυνατότητα ασφαλέστερης και πιο περιορισμένης κοινοποίησης στοιχείων σε διασυνοριακές συναλλαγές. Το βασικό τεστ θα είναι αν η εφαρμογή παραμείνει πραγματικά προαιρετική, εύχρηστη και διαφανής για τον μέσο πολίτη.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή — European Digital Identity (τελευταία ενημέρωση σελίδας: 22 Ιουνίου 2026).