Κοινωνία27/10/2026

Κίνδυνος φτώχειας στην ΕΕ: 92,7 εκατ. άνθρωποι και μεγάλες περιφερειακές διαφορές

Στο 20,9% ο ευρωπαϊκός μέσος όρος το 2025, αλλά 24 περιφέρειες ξεπέρασαν το 31,5%, σύμφωνα με τη Eurostat.

Από Truth.gr· 9 αναγνώσεις
Κίνδυνος φτώχειας στην ΕΕ: 92,7 εκατ. άνθρωποι και μεγάλες περιφερειακές διαφορές

Περισσότεροι από 92,7 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετώπιζαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού το 2025. Το μέγεθος αντιστοιχεί στο 20,9% του πληθυσμού, όμως ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κρύβει πολύ μεγάλες διαφορές μεταξύ περιφερειών.

Τα στοιχεία της Eurostat εξετάζουν τον σύνθετο δείκτη AROPE, ο οποίος περιλαμβάνει άτομα που βρίσκονται σε τουλάχιστον μία από τρεις καταστάσεις: κίνδυνο εισοδηματικής φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή διαβίωση σε νοικοκυριό με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.

24 περιφέρειες πάνω από το 31,5%

Σε 24 από τις 243 περιφέρειες της ΕΕ για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν τουλάχιστον 31,5% το 2025. Η γεωγραφική συγκέντρωση αυτών των υψηλών ποσοστών δείχνει ότι οι συνθήκες διαβίωσης δεν κατανέμονται ομοιόμορφα ούτε μέσα στο ίδιο κράτος.

Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στη Γαλλική Γουιάνα με 54,8%, στην Καλαβρία της Ιταλίας με 45,3% και στη Σικελία με 44,0%. Η Eurostat εντοπίζει επίσης περιφέρειες με ποσοστά τουλάχιστον 31,5% σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ρουμανία.

Ο δείκτης δεν μετρά μόνο το εισόδημα

Ο AROPE χρησιμοποιείται για να αποτυπώσει περισσότερες από μία διαστάσεις ευαλωτότητας. Ένα άτομο μπορεί να καταγράφεται επειδή το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού βρίσκεται κάτω από το σχετικό όριο φτώχειας, επειδή στερείται βασικά αγαθά και δραστηριότητες ή επειδή τα μέλη εργάσιμης ηλικίας του νοικοκυριού εργάστηκαν πολύ λίγο μέσα στο έτος.

Επειδή πρόκειται για σύνθετο δείκτη, η ίδια περιφερειακή τιμή μπορεί να προκύπτει από διαφορετικό συνδυασμό παραγόντων. Για παράδειγμα, μία περιοχή μπορεί να αντιμετωπίζει κυρίως χαμηλά εισοδήματα, ενώ σε άλλη να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα η χαμηλή ένταση εργασίας.

Γιατί οι περιφερειακές διαφορές έχουν σημασία

Τα εθνικά ποσοστά είναι χρήσιμα για τη συνολική εικόνα, αλλά δεν αρκούν για τον σχεδιασμό στοχευμένων πολιτικών. Η πρόσβαση σε απασχόληση, εκπαίδευση, μεταφορές, υγεία και κοινωνικές υπηρεσίες διαφέρει σημαντικά ανάμεσα σε πρωτεύουσες, νησιωτικές περιοχές, αγροτικές ζώνες και πρώην βιομηχανικές περιφέρειες.

Η περιφερειακή ανάγνωση βοηθά να εντοπιστούν σημεία όπου οι ανάγκες είναι πιο έντονες. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι ένας μόνο παράγοντας προκαλεί το αποτέλεσμα. Η δημογραφική σύνθεση, το κόστος κατοικίας, η αγορά εργασίας και οι τοπικές υποδομές μπορούν να επηρεάζουν τα ποσοστά με διαφορετικό τρόπο.

Τι σημαίνει «κίνδυνος» και τι όχι

Η ένταξη στον δείκτη δεν σημαίνει ότι κάθε άτομο βιώνει τις ίδιες στερήσεις ούτε ότι έχει πανομοιότυπη οικονομική κατάσταση. Ο όρος «κίνδυνος» είναι στατιστική κατηγορία που επιτρέπει συγκρίσεις με κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Παράλληλα, ένα χαμηλότερο περιφερειακό ποσοστό δεν σημαίνει ότι η φτώχεια έχει εξαλειφθεί. Οι μέσοι όροι μπορούν να κρύβουν διαφορές ανά ηλικία, τύπο νοικοκυριού, φύλο, αναπηρία ή μεταναστευτικό υπόβαθρο.

Η θέση της Ελλάδας στην περιφερειακή εικόνα

Η παρουσία ελληνικών περιφερειών στην ομάδα με τα υψηλότερα ποσοστά υπογραμμίζει την ανάγκη να εξετάζονται τα δεδομένα πέρα από τον εθνικό μέσο όρο. Για την αξιολόγηση συγκεκριμένων ελληνικών περιφερειών απαιτείται αναφορά στον πλήρη περιφερειακό πίνακα της Eurostat και σύγκριση με προηγούμενα έτη.

Τα νέα στοιχεία από μόνα τους δεν αποτιμούν την αποτελεσματικότητα μιας συγκεκριμένης πολιτικής. Αποτελούν, όμως, βάση για έλεγχο της γεωγραφικής στόχευσης κοινωνικών παρεμβάσεων και ευρωπαϊκών πόρων.

Τι πρέπει να παρακολουθείται

Για πληρέστερη εικόνα χρειάζεται συνδυασμός του AROPE με δείκτες για πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, ανεργία, κόστος στέγασης, πρόσβαση σε υπηρεσίες και διάρκεια της φτώχειας. Επίσης, οι ετήσιες μεταβολές πρέπει να εξετάζονται σε μεγαλύτερη χρονοσειρά ώστε να διακρίνεται μια σταθερή τάση από μια προσωρινή διακύμανση.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η κοινωνική ευαλωτότητα στην ΕΕ έχει έντονη περιφερειακή διάσταση. Ο συνολικός αριθμός των 92,7 εκατομμυρίων περιγράφει την κλίμακα του προβλήματος, αλλά οι τοπικές διαφορές δείχνουν πού απαιτείται πιο ακριβής ανάλυση και στοχευμένη εφαρμογή πολιτικών.

Πηγή: Eurostat — Fighting poverty and social exclusion.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ