Νέοι και δημοκρατία στην ΕΕ: 55% συμμετείχαν σε δράση κοινωνικής αλλαγής
Η νέα Flash Eurobarometer καταγράφει αυξημένη συμμετοχή των νέων, ισχυρές προσδοκίες από την ΕΕ και επιφυλάξεις για τη διαγενεακή δικαιοσύνη.

Περισσότεροι από τους μισούς νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνουν ότι συμμετείχαν μέσα στον τελευταίο χρόνο σε τουλάχιστον μία δράση με στόχο την κοινωνική αλλαγή. Το ποσοστό έφτασε το 55% στη νέα έρευνα Flash Eurobarometer για τη νεολαία και τη δημοκρατία, αυξημένο από 48% στην αντίστοιχη καταγραφή του 2024.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 19 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου 2026, με διαδικτυακές συνεντεύξεις 26.806 νέων ηλικίας 15 έως 30 ετών και στα 27 κράτη μέλη. Τα αποτελέσματα περιγράφουν στάσεις και δηλωμένη συμπεριφορά του δείγματος· δεν αποτελούν μέτρηση της αποτελεσματικότητας κάθε δράσης ούτε πρόβλεψη εκλογικής συμπεριφοράς.
Περισσότερη συμμετοχή, αλλά με διαφορετικές μορφές
Στις δράσεις κοινωνικής αλλαγής περιλαμβάνονται ενέργειες όπως η υπογραφή μιας αίτησης, η συμμετοχή σε συγκέντρωση ή η επικοινωνία με πολιτικό εκπρόσωπο. Οι ερωτώμενοι θεωρούν ότι η ψήφος και η έκφραση απόψεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι από τους βασικούς τρόπους για να ακουστεί η φωνή των νέων.
Η συμμετοχή σε οργανώσεις εμφανίζεται επίσης αυξημένη. Το 75% ανέφερε ότι πήρε μέρος στις δραστηριότητες μιας ή περισσότερων οργανώσεων κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο, έναντι 64% το 2024. Συχνότερα αναφέρθηκαν οι αθλητικοί σύλλογοι, με 26%, και οι οργανώσεις νεολαίας, με 20%.
Τι ζητούν από τις πολιτικές για τη νεολαία
Το 40% θεωρεί ότι οι πολιτικές για τη νεολαία πρέπει πρώτα να αντιμετωπίζουν τα πραγματικά προβλήματα που συναντούν οι νέοι στην καθημερινότητά τους. Η ενίσχυση του λόγου τους στις αποφάσεις και η μεγαλύτερη οικονομική υποστήριξη των προγραμμάτων νεολαίας επιλέχθηκαν από 32% αντίστοιχα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η συμμετοχή δεν περιορίζεται σε μια αφηρημένη αποδοχή των δημοκρατικών θεσμών. Συνδέεται με συγκεκριμένες προσδοκίες για το αν οι πολιτικές ανταποκρίνονται σε ζητήματα στέγασης, εκπαίδευσης, εργασίας, ανισοτήτων και πρόσβασης σε ευκαιρίες.
Τρεις στους τέσσερις βλέπουν επίδραση της ΕΕ
Το 75% των συμμετεχόντων αναγνωρίζει ότι οι ενέργειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επηρεάζουν την καθημερινή του ζωή. Όταν ρωτήθηκαν τι περιμένουν από την ΕΕ για τη γενιά τους, οι συχνότερες απαντήσεις ήταν η διατήρηση της ειρήνης με 33%, η αντιμετώπιση της φτώχειας και των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων με 32% και η δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας για νέους με 31%.
Τα ποσοστά αυτά δεν σημαίνουν ότι υπάρχει ενιαία άποψη για τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Καταγράφουν τις προτεραιότητες που εμφανίστηκαν συχνότερα σε μια σειρά επιλογών και χρειάζονται ανάλυση μαζί με τις διαφοροποιήσεις ανά χώρα και κοινωνική ομάδα.
Το ανοιχτό ζήτημα της διαγενεακής δικαιοσύνης
Περίπου ένας στους τρεις νέους θεωρεί ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής λαμβάνουν υπόψη τις μακροπρόθεσμες συνέπειες των αποφάσεων. Αντίστοιχα, 33% εκτιμά ότι οι σημερινοί νέοι έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με πριν από 30 χρόνια ή ότι θα έχουν τις ίδιες ευκαιρίες σε 30 χρόνια.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή συνυπάρχει με επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι θεσμοί σχεδιάζουν πολιτικές σε βάθος χρόνου. Η έρευνα δεν εξηγεί μόνη της τους λόγους αυτών των απαντήσεων, αλλά προσφέρει σημείο αναφοράς για συζητήσεις γύρω από το κόστος ζωής, το κλίμα, τις δεξιότητες και την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες.
Αυτοπεποίθηση στην τεχνητή νοημοσύνη, με ένα κενό
Οι νέοι δηλώνουν γενικά μεγάλη αυτοπεποίθηση στην ασφαλή χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Είναι όμως λιγότερο βέβαιοι ότι μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν ώστε να παράγουν το αποτέλεσμα που επιδιώκουν. Η διαφορά ανάμεσα στην αίσθηση ασφάλειας και στην πρακτική αποτελεσματικότητα αποτελεί ξεχωριστό θέμα για την ψηφιακή εκπαίδευση.
Πώς πρέπει να διαβαστούν τα στοιχεία
Η Flash Eurobarometer αποτυπώνει απαντήσεις σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η διαδικτυακή μεθοδολογία, η διατύπωση των ερωτήσεων και οι διαφορές μεταξύ εθνικών δειγμάτων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Επίσης, η δήλωση ότι κάποιος συμμετείχε σε μια δράση δεν δείχνει τη διάρκεια, την ένταση ή το αποτέλεσμά της.
Παρά τους περιορισμούς, η άνοδος από 48% σε 55% προσφέρει χρήσιμη ένδειξη ότι η κοινωνική και πολιτική συμμετοχή παραμένει ενεργό μέρος της ζωής πολλών νέων. Το κρίσιμο ερώτημα για τους θεσμούς είναι αν αυτή η διάθεση θα βρίσκει σταθερούς, προσβάσιμους και ουσιαστικούς διαύλους συμμετοχής.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Youth and Democracy Eurobarometer, 28 Οκτωβρίου 2026.





