Κοινωνία27/10/2026

Μαστογραφία στην ΕΕ: Μεγάλες διαφορές στη συμμετοχή, υψηλή διαθεσιμότητα μονάδων στην Ελλάδα

Τα στοιχεία της Eurostat για το 2024 δείχνουν μεγάλη απόκλιση στη συμμετοχή οργανωμένων προγραμμάτων και υπενθυμίζουν ότι ο διαθέσιμος εξοπλισμός δεν αρκεί χωρίς ισότιμη πρόσβαση.

Από Truth.gr· 8 αναγνώσεις
Μαστογραφία στην ΕΕ: Μεγάλες διαφορές στη συμμετοχή, υψηλή διαθεσιμότητα μονάδων στην Ελλάδα

Η συμμετοχή των γυναικών σε οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού διαφέρει έντονα μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat στις 2 Οκτωβρίου 2026. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη διαθεσιμότητα μονάδων μαστογραφίας ανά πληθυσμό μεταξύ των χωρών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα.

Μεγάλο εύρος συμμετοχής

Για το 2024, τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής σε οργανωμένο έλεγχο αναφέρθηκαν στη Δανία (82,1%), στη Σουηδία (82,0%) και στη Φινλανδία (81,6%). Στον αντίποδα, χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (27,2%), στην Κύπρο (29,2%), στην Πολωνία (33,8%), στη Λετονία (38,2%) και στην Αυστρία (41,3%).

Η εικόνα δεν πρέπει να διαβαστεί ως απλή κατάταξη των συστημάτων υγείας. Η Eurostat επισημαίνει ότι τα δεδομένα συμμετοχής προέρχονται από οργανωμένα προγράμματα. Δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη εξετάσεις που έγιναν εκτός αυτών των προγραμμάτων, ενώ οι ηλικιακές ομάδες-στόχοι, η περιοδικότητα πρόσκλησης και η μεθοδολογία συλλογής μπορεί να διαφέρουν.

Η θέση της Ελλάδας στον διαθέσιμο εξοπλισμό

Στον δείκτη διαθεσιμότητας μαστογράφων, η Ελλάδα εμφανίζει 7,6 μονάδες ανά 100.000 κατοίκους, την υψηλότερη τιμή στο σχετικό σύνολο δεδομένων. Ακολουθεί η Κύπρος με 6,9. Η υψηλή πυκνότητα εξοπλισμού είναι θετική ένδειξη για την υποδομή, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ισότιμη πρόσβαση ούτε υψηλή πραγματική χρήση.

Η απόσταση από μια μονάδα, οι χρόνοι αναμονής, η ενημέρωση, οι προσκλήσεις, το κόστος, η δυνατότητα άδειας από την εργασία και η συνέχεια μετά από ένα ύποπτο εύρημα μπορούν να επηρεάσουν το αν μια διαθέσιμη υπηρεσία φτάνει τελικά σε όλες τις γυναίκες που τη χρειάζονται.

Τι μετρά ο δείκτης συμμετοχής

Ο οργανωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος βασίζεται σε καθορισμένο πληθυσμό-στόχο, συστηματικές προσκλήσεις, πρωτόκολλα ποιότητας και παρακολούθηση αποτελεσμάτων. Έτσι, το ποσοστό συμμετοχής αποτελεί κυρίως δείκτη λειτουργίας και εμβέλειας του προγράμματος — όχι μέτρο ατομικού κινδύνου και όχι απόδειξη ότι μια συγκεκριμένη χώρα έχει περισσότερα ή λιγότερα περιστατικά.

Οι συγκρίσεις χρειάζονται επίσης προσοχή επειδή τα στοιχεία δεν είναι πλήρη για όλες τις χώρες και όλα τα έτη. Μια μεταβολή μπορεί να αντανακλά αλλαγή στη συλλογή δεδομένων, στην κάλυψη του προγράμματος ή στον πληθυσμό που προσκλήθηκε.

Η ουσία για τη δημόσια πολιτική

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο εξοπλισμός και η συμμετοχή είναι διαφορετικές πλευρές του ίδιου προβλήματος. Η επένδυση σε μονάδες χρειάζεται να συνοδεύεται από αξιόπιστο σύστημα προσκλήσεων, εύκολη πρόσβαση, ενημέρωση σε κατανοητή γλώσσα, ποιοτικό έλεγχο και σαφή διαδρομή για την περαιτέρω διερεύνηση ευρημάτων.

Για την Ελλάδα, η υψηλή διαθεσιμότητα μονάδων δημιουργεί μια ισχυρή βάση. Το επόμενο ερώτημα είναι αν η υποδομή μεταφράζεται σε σταθερή, έγκαιρη και γεωγραφικά δίκαιη κάλυψη — κάτι που απαιτεί αναλυτικότερα εθνικά στοιχεία για προσκλήσεις, συμμετοχή, αναμονές και συνέχεια φροντίδας.

Η μαστογραφία δεν έχει το ίδιο όφελος ή την ίδια συχνότητα για όλες τις ηλικίες και τα επίπεδα κινδύνου. Οι γυναίκες πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του εθνικού προγράμματος και να συζητούν με επαγγελματία υγείας όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, σύμπτωμα ή άλλη ιδιαίτερη συνθήκη.

Πηγή: Eurostat, 2 Οκτωβρίου 2026.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ