Ηλεκτρονικά απόβλητα στην ΕΕ: η αγορά συσκευών τρέχει ταχύτερα από τη συλλογή

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συλλέχθηκαν το 2024 κατά μέσο όρο 12,3 κιλά αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού ανά κάτοικο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat στις 14 Οκτωβρίου 2026.

Την ίδια χρονιά, η ποσότητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που διατέθηκε στην αγορά έφτασε τα 32,4 κιλά ανά κάτοικο. Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι κάθε συσκευή που αγοράστηκε το 2024 έπρεπε να αποσυρθεί μέσα στο ίδιο έτος· δείχνει όμως την κλίμακα της ροής νέων προϊόντων σε σχέση με το υλικό που φτάνει στα συστήματα συλλογής.

Η αγορά συσκευών αυξήθηκε κατά 79% σε μία δεκαετία

Η Eurostat καταγράφει ότι ο εξοπλισμός που διατέθηκε στην αγορά αυξήθηκε από 18,1 κιλά ανά κάτοικο το 2015 σε 32,4 κιλά το 2024. Πρόκειται για άνοδο 79% μέσα σε εννέα χρόνια.

Στην κατηγορία περιλαμβάνονται διαφορετικοί τύποι εξοπλισμού, από μικρές ηλεκτρονικές συσκευές και τηλέφωνα έως μεγάλες οικιακές συσκευές. Η διάρκεια ζωής τους διαφέρει σημαντικά, γι’ αυτό τα μεγέθη αγοράς και αποβλήτων δεν μπορούν να διαβαστούν ως άμεσος ετήσιος ισολογισμός.

Τι μετρά η συλλογή

Η ποσότητα των 12,3 κιλών αφορά απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που συλλέχθηκαν μέσω των καταγεγραμμένων συστημάτων. Δεν περιλαμβάνει συσκευές που παραμένουν αποθηκευμένες σε σπίτια, μεταπωλούνται, χαρίζονται ή απορρίπτονται εκτός των επίσημων ροών.

Αυτό έχει σημασία ιδιαίτερα για τα μικρά ηλεκτρονικά. Ένα παλιό τηλέφωνο μπορεί να παραμείνει σε ένα συρτάρι για χρόνια, παρότι έχει ήδη αντικατασταθεί. Η κατοχή μιας παλιάς συσκευής δεν ισοδυναμεί με ανακύκλωση ούτε με απόρριψη, αλλά μεταθέτει χρονικά την είσοδό της στο σύστημα διαχείρισης.

Γιατί η χωριστή συλλογή έχει αξία

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού επιδιώκει τη συλλογή, ανάκτηση, ανακύκλωση και προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση. Οι συσκευές περιέχουν υλικά που μπορούν να ανακτηθούν, αλλά και εξαρτήματα που απαιτούν ελεγχόμενη διαχείριση.

Η αποτελεσματικότητα δεν εξαρτάται μόνο από το αν υπάρχει κάδος ή σημείο παραλαβής. Χρειάζονται σαφείς πληροφορίες για τον πολίτη, προσβάσιμα δίκτυα συλλογής, επισκευή όπου είναι εφικτή και αξιόπιστη καταγραφή των ροών.

Τι δείχνουν — και τι δεν δείχνουν — τα στοιχεία

Τα δεδομένα της Eurostat αποτυπώνουν την ένταση κατανάλωσης νέου εξοπλισμού και το μέγεθος της επίσημης συλλογής. Δεν αποδεικνύουν από μόνα τους πόσο υλικό ανακυκλώθηκε τελικά, ούτε πόσες συσκευές επαναχρησιμοποιήθηκαν ή παραμένουν σε χρήση.

Η εικόνα είναι επομένως διπλή: η συλλογή ηλεκτρονικών αποβλήτων αποτελεί οργανωμένη ευρωπαϊκή πολιτική, αλλά η ταχεία αύξηση των συσκευών στην αγορά μεγαλώνει συνεχώς τον όγκο που θα πρέπει να διαχειριστεί το σύστημα στα επόμενα χρόνια.

Πηγή: Eurostat, “12.3 kg of e-waste per person collected in the EU”, 14 Οκτωβρίου 2026.

Εικόνα: Eirik Solheim / Unsplash.